Chọi trâu Hải Lựu mang tinh thần thượng võ

Độc và lạ: Cả làng đi ăn tiệc.

Đã thành tục lệ nhiều năm nay, hàng năm cứ vào ngày Rằm tháng Giêng, người dân ở thôn Đông Sàng, làng cổ Đường Lâm (Thị xã Sơn Tây, Hà Nội) lại cùng nhau tập trung đi dự tiệc ở Đình làng. Dịp đầu xuân, các vị cao niên, những người xa quê, người dân trong làng...lại cùng nhau dùng tiệc ẩm thực, nâng cao tinh thần đoàn kết, giáo dục con cháu những giá trị truyền thống của quê hương.

Dịp Xuân Bính Thân (2016), cùng với việc tổ chức tiệc và hội làng Đông Sàng như thường lệ, người dân nơi đây còn được đón nhận danh hiệu Làng văn hóa lần 2.

Với mong muốn giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống, từ nhiều năm nay, cứ vào dịp Rằm tháng Giêng người dân trong thôn Đông Sàng lại tổ chức tiệc cho các gia đình cùng tham dự tại đình làng.
Dulichgo

Từ các vị cao niên trong làng, những người có chức sắc trông coi đình mang trên mình những bộ áo dài truyền thống rực rỡ sắc màu xuân đi dự hội.

Đến cả những em bé cũng được bố mẹ đưa đi dự hội làng.

Mọi hộ gia đình trong làng đều được tham dự tiệc và lễ hội do làng tổ chức. Một phần kinh phí do nhân dân đóng góp và một phần kinh phí từ những nhà hảo tâm, công đức cho làng.

Việc chuẩn bị nấu ăn, trang trí, đón khách...đều được mọi người dân phân chia nhau thực hiện để phục vụ cho tiệc làng.
Dulichgo
Mỗi người thực hiện những công việc khác nhau để buổi tiệc thực phẩm của làng được trở nên hoàn thiện.

Những món ăn được trang trí và sắp đặt khá gọn gàng, sạch sẽ. Trong bữa tiệc thường là những món ăn đặc sản làng như gà mía, thịt quay đòn, bánh trôi nước,...

Bánh tẻ là một khai vị không thể thiếu của bữa tiệc.
Dulichgo

Hàng nghìn người trong làng từ các cụ già, người trẻ, thậm chí cả những người con xa quê cũng về đây vừa dự tiệc, vừa giáo dục con cháu những giá trị truyền thống của quê hương.

Các em học sinh cũng đi dự tiệc.

Các thanh niên, sinh viên trong làng cũng về đây phục vụ cho tiệc và lễ hội làng. Được biết, tiệc làng Đông Sàng xuân Bính Thân này đón tiếp hơn 1.200 lượt người tham dự.

Theo Vương Trần (Báo Lao Động)
Du lịch, GO!

Ý nghĩa ngày rằm tháng Giêng

Ngày Rằm tháng Giêng (15/1 Âm lịch, còn gọi là lễ Thượng Nguyên, Tết Nguyên tiêu), là ngày trăng tròn đầu tiên của năm mới. Tết Nguyên Tiêu có nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới. “Nguyên” là thứ nhất, “tiêu” là đêm. Tết Nguyên Tiêu còn gọi là Tết Thượng Nguyên, bởi còn có Tết Trung Nguyên (rằm tháng Bảy) và Tết Hạ Nguyên (rằm tháng mười).

Trước đây, lễ rằm tháng Giêng còn thường gọi là Tết muộn bởi những gia đình khá giả tiếp tục ăn Tết và chơi mai, đào nở muộn; những người đi làm ăn xa ở lại qua ngày rằm tháng Giêng mới lên đường; những người không may đau yếu vào đúng dịp Tết, sau Tết đã khoẻ mạnh trở lại hoặc nhiều gia đình tang ma có người chết vào dịp Tết Nguyên Đán, được ăn Tết bù.

Trong dân gian, Rằm tháng Giêng hiểu một cách đơn giản là ngày Rằm lớn. Ngày này có 3 lễ cúng: Một là lễ cúng khởi năm đón lộc cầu may. Hai là Tết ăn lại (Tết bù, Tết muộn) cho nhà nào dịp Tết Nguyên đán có người đau yếu, tang ma không kịp ăn Tết, nay khỏe mạnh trở lại, mọi người thư thả thì ăn bù, đi chúc Tết lại nhau một cách cởi mở, không phải kiêng khem gì. Lễ thứ 3 là cúng sao giải hạn. Chính vì vậy, ngày rằm đầu tiên của năm mới chính là thời điểm thích hợp nhất để đi lễ chùa, cầu nguyện an lành, may mắn cho cả năm.

Vào ngày rằm tháng Giêng, người dân thường đi chùa lễ Phật, cầu mong an lành cho bản thân và gia đình. Vì đây là ngày Tết truyền thống cũng là ngày kết thúc dịp Tết nên mọi người hết sức chú trọng.

Đứng về khía cạnh văn hóa, rằm tháng Giêng là một lễ lớn theo tín ngưỡng Việt Nam. Là một nước thuần nông, tháng Giêng là tháng bắt đầu của những người nông dân chuẩn bị xuống đồng. Trước khi hạ điền, họ làm lễ để tỏ lòng nhớ ơn tổ tiên, để cầu cho mưa thuận gió hòa, mong một năm mùa màng bội thu. Theo Phật giáo thì ngày mồng Một và ngày rằm hằng tháng được coi là ngày của Phật, các tín đồ đến ngày ấy phải đi lễ chùa.
Dulichgo
Rằm tháng Giêng là rằm đầu tiên, nhiều người tin rằng ngày ấy đức Phật giáng lâm tại các chùa để chứng độ lòng thành của Phật tử, lại thêm cái không khí vui xuân còn đậm đà cho nên số người đi chùa đông đảo hơn. Bởi vậy mới nói: “Lễ Phật quanh năm không bằng rằm tháng Giêng”.

Rằm tháng giêng hay lễ Thượng nguyên, Tết Nguyên tiêu trong dân gian đồng thời là ngày rằm đầu tiên của năm mới, thời điểm thích hợp nhất để cầu nguyện an lành cho cả năm, nên thu hút sự tham gia đông đảo của giới Phật tử và toàn thể dân chúng.
Dulichgo
Đối với hầu hết các chùa Việt, trọng tâm của hội rằm tháng Giêng là lễ cầu quốc thái dân an, cầu nguyện an lành, khỏe mạnh, no đủ, thịnh vượng và phát triển cho bá tánh và đất nước. Vì thế, ngày càng đông người đến chùa, lễ Phật, cầu nguyện trong hội rằm tháng Giêng là một tín hiệu tốt, thể hiện rõ nét tinh thần “Đạo pháp và Dân tộc”.

Theo VietQ
Du lịch, GO!

Lễ hội cầu ngư Thuận An

Không chỉ nổi tiếng là điểm du lịch nghỉ dưỡng tuyệt vời của Thừa Thiên Huế, làng chài Thuận An (nay thuộc thị trấn Thuận An, huyện Phú Vang) còn được biết đến với những huyền tích linh thiêng và lễ hội cầu ngư được tổ chức vào tháng Giêng hàng năm.

Nghi lễ cổ truyền của dân tộc

Làng Thuận An nằm cách Thành phố Huế về phía Đông 12km, nơi đây lưu giữ những tập tục, tín ngưỡng có ý nghĩa sâu đậm của nghề chài lưới truyền thống khai thác thủy, hải sản trên biển và đầm phá Tam Giang. Theo sách “Ô châu cận lục”, làng Thuận An được thành lập đã hơn 500 năm. Trong làng vẫn còn nhiều di tích cổ như miếu thờ cá ông (cá voi), miếu thờ Thái Dương phu nhân (thờ Mẫu Chăm pa), Đài Trấn Hải thời Nguyễn…

Hàng năm, đầu tháng Giêng, dân làng tổ chức lễ hội cầu ngư. Lễ hội cầu ngư được tổ chức để dân làng tưởng nhớ vị khai canh Trương Quý Công đã thành lập làng, và dạy nghề đánh cá, nên lễ hội tổ chức đúng vào ngày mất của ông, 12 tháng Giêng âm lịch.Dulichgo

Theo truyền thống cứ “tam niên đáo lệ”, 3 năm một lần, đáo lệ thì tổ chức long trọng nhất. Lễ hội diễn ra trong 3 ngày, từ mùng 10 tháng Giêng đến 12 tháng Giêng âm lịch. Cả 3 ngày dân làng tắt bếp, tổ chức ăn cơm chung (theo đơn vị thôn). Ngày mùng 10 thanh niên tổ chức các trò chơi thi bơi, chèo thuyền thúng, kéo dây, nhảy bao bố, nấu cơm thi… Ban đêm làng mời các đoàn hát bội, ca Huế về diễn miễn phí. Ngày 11, từ 5 giờ sáng bắt đầu cúng tế ở đình làng và am miếu. Ngày 12 làm lễ chính cầu an, tưởng niệm các vị tiền nhân tại đình làng và đua trải trên phá Tam Giang. Sau đó, khai hội diễn trò “cầu ngư” ngay trước sân đình, gồm các tiết mục như đẩy thuyền ra khơi, câu cá, bủa lưới, mua bán thủy, hải sản…

Mong muốn an lành của ngư dân

Mở màn, một bô lão đại diện dân làng thắp hương cầu nguyện năm mới “sóng yên biển lặng”, làm ăn thịnh vượng, sau đó đánh 3 hồi trống đại. Vừa dứt tiếng trống, một vị trung niên mặc lễ phục màu đỏ đi kèm có hai thuyền trưởng tàu đánh cá đầu bịt khăn đỏ, mặc trang phục dân chài lưới, làm bộ điệu khôi hài gây náo nhiệt. Trống lệnh lại gióng lên báo hiệu trò chơi bủa lưới. Một vị cao tuổi ném tiền và quà bánh xuống sân đình cho trẻ em nhặt, các em (đều là học sinh) đã được hoá trang thành cá, mực, tôm…

Trong lúc cá, mực, tôm, cua (bọn trẻ) chạy nhảy thì các trai tráng lực lưỡng khiêng một chiếc thuyền bằng tre trang hoàng màu sắc rực rỡ, trên ghe có người tung lưới bắt đám trẻ. Tiếng trống lại vang lên báo hiệu trò chơi “ruỗi bộ” (“ruỗi” - phương ngữ Huế chỉ việc mua bán cá) bắt đầu, các chủ thuyền chọn vài con cá (đứa trẻ xinh xắn) đến trước bàn thờ làm lễ. Số trẻ (đóng vai cá tôm) còn lại được ngồi vào thúng lớn, để hàng chục phụ nữ gánh xuống bến trước đình làng rửa tay chân sạch sẽ, rồi chạy ra chợ bán, họ cũng làm bộ điệu mua bán, lấy tiền như thật.
Dulichgo
Theo lệ làng từ trước đến nay, tất cả các vai diễn đều do dân làng thực hiện (không được nhờ diễn viên). Ngày xưa nghiêm khắc hơn, bắt buộc các vai nữ do đàn ông đóng thế và khi thuyền xuất hành ra khơi các phụ nữ phải tránh đường.

Đến nay, lễ hội cầu ngư tháng Giêng ở làng Thuận An (Thừa Thiên Huế) đã trở thành một nét đẹp trong văn hóa tâm linh, được gìn giữ và tổ chức hàng năm rất trang nghiêm, thu hút hàng vạn du khách trong và ngoài nước.

Theo Vũ Hào/ Làng Việt
Du lịch, GO!

Rộn ràng ngày xuân ở vùng hồ Ba Bể

(TTO) - Lồng tồng (xuống đồng) là lễ hội lớn nhất trong năm ở vùng hồ Ba Bể (Bắc Kạn), với phần lễ cầu mùa và phần hội với các trò chơi dân gian theo phong tục cổ truyền.

< Lễ hội xuân hồ Ba Bể.

Lễ hội diễn ra vào những ngày sau Tết Nguyên đán, ở năm xã trong vùng hồ Ba Bể theo trình tự từ xã Quảng Khê lần lượt đến Khang Ninh, Cao Thượng, Nam Cường, cuối cùng là Nam Mẫu. Người già, người trẻ theo đó mà đi như lời hẹn ước từ xuân này đến xuân sau, từ năm này đến năm sau.

Ơn nghĩa sinh dưỡng của mẹ cha và các vị thần

Lễ hội Lồng tồng tổ chức trên cánh đồng rộng và bằng phẳng được chọn từ xưa đến nay. Phần lễ do cư dân từng thôn bản tự chuẩn bị. Mâm lễ nào cũng phải đủ lễ vật theo truyền thống: pẻng phạ (bánh trời), bánh giầy, bánh chưng, thịt lợn luộc hoặc thịt gà luộc, những quả trứng vịt to nhất nhuộm xanh đỏ (được gọi là trứng công).

< Tung còn.

Ông Ngôn Văn Toàn, một người già uy tín trong bản Pác Ngòi, giải thích: Những vật phẩm tế lễ này mang quan niệm nhân sinh và vũ trụ của người Tày, Nùng, Dao. Bánh trời tượng trưng cho trời được làm từ bột gạo, viên tròn, chiên phồng và tẩm mật để có màu vàng như màu vàng của nắng.

Bánh giầy ưa dùng bánh giầy gấc để có màu đỏ, trong có nhân vừng đen trộn đường tượng trưng cho mặt trời. Bánh chưng gù tượng trưng cho núi đồi và muôn loài thảo mộc, sinh vật trên mặt đất. Thịt lợn, thịt gà là những sản vật ngon và quý của cư dân nông nghiệp nơi đây.

Những quả trứng vịt nhuộm xanh đỏ tượng trưng cho âm dương. Ngày xưa mâm lễ chỉ thế, còn bây giờ người dân muốn mâm cao cỗ đầy thì có thêm mâm ngũ quả, bánh kẹo.

Vào lễ, thầy tào mặc bộ trang phục hành lễ, thực hiện nghi thức cầu cúng trong nhịp đệm của đàn tính và sắc cốt. Thầy sẽ lần lượt đến từng mâm lễ, cắm hương, làm phép để cha Trời - mẹ Đất, thần Nông, thần Nước, thần cây lúa chứng giám lòng lành, thảo thơm của con cháu, xin ban phúc ấm, lúa ngô đầy nhà, gà lợn đầy sàn, trâu bò đầy sân.

Kết thúc phần lễ là điệu múa nộc niệc (chim phượng hoàng), điệu múa diễn lại sự tích đẻ đất, đẻ nước, đẻ người để nhắc nhớ con cháu ngày nay ơn sinh dưỡng của cha mẹ và các vị thần.

Không chỉ là lễ nghi

< Hát giao duyên ở hội xuân.

Lồng tồng khai hội. Mở hội bao giờ cũng là trò tung còn, vừa là trò chơi giao duyên vừa là lễ nghi. Chỉ những nam thanh nữ tú đã có tình ý với nhau mới được chơi. Cây nêu cao tít có vòng tròn được dán giấy đỏ trên ngọn dựng lên giữa đồng.
Dulichgo
Những quả còn do bàn tay khéo léo của các cô gái khâu thành túi có hình tam giác hoặc tứ giác, bên trong nhồi những hạt giống khi là thóc, khi là ngô, hai góc đuôi có tua xanh tua đỏ, dây còn dài. Quả còn căng đều là bàn tay khéo.

Người con gái sẽ tung quả còn mình khâu sao cho xuyên thủng vòng tròn trên cây nêu sang phía bên kia để người yêu đón lấy. Vì vậy, tung còn mang quan niệm âm dương giao hòa. Cô gái tung còn để nhận người yêu, trao gửi ước vọng hạnh phúc, sinh sôi nảy nở.

Hội có tục thi hát phong slư, một hình thức hát đối đáp giao duyên. Những chàng trai, cô gái đang tuổi cặp kê chia làm nhiều tốp nhỏ, thường là những tốp bạn thân để hát đối đáp những điệu sli, điệu lượn có người đánh đàn tính, sắc cốt, thổi sáo với ai là người Tày, Nùng; hát pá dung, coóng dung, coóng phây với ai là người Dao.

Tục lệ này thường bắt đầu từ đêm trước khi tổ chức lễ hội và kéo dài đến khi hai bên nam nữ phân định được thắng thua.

< Du khách nước ngoài cùng múa khèn với đồng bào dân tộc.

Những cô gái, chàng trai đàn hay, hát giỏi thường có nhiều bạn tình ý. Để chọn bạn, cô gái lại cầu đến quả còn, sẽ có tranh giành quả còn giữa các chàng trai cùng thích một cô gái. Ai là người đủ dũng cảm và sức mạnh giữ được quả còn đến cuối cùng sẽ trở thành ý trung nhân của cô gái.

Một chàng trai khi đã nhận quả còn thì những cô gái khác có tơ tưởng đến chàng cũng không tiến tới nữa vì chàng đã lựa chọn người bạn chung tình của mình. Sau khi trao gửi “trái tim”, đôi nam nữ có thể đường hoàng nắm tay nhau đi hội và nên vợ nên chồng.

Hội Lồng tồng mang ý nghĩa cầu mùa nên cư dân nơi đây mang hàng nông sản đến khu chợ bán cầu may, mua lấy lộc. Những búp măng vầu tròn mẩy, đặc ruột. Những cây mía tím dóng dài, đang độ lên đường ngọt.
Dulichgo
Trứng gà, trứng vịt được cho vào chiếc lồng nhỏ rất đẹp mắt. Những cái giỏ cá bằng tre được đan theo hình tròn và hình dẹt khá lạ mắt với những ai ở vùng khác đến đã quen với hình quả bầu. Người bán, người mua thường chúc nhau: “Trồng cây, cây chóng lớn; nuôi gà, gà đẻ sai; nuôi lợn được lợn; nuôi trâu được trâu”.

Đến hội, thanh niên, người già, trẻ em có thể chơi, xem những trò như đi cà kheo, bắn nỏ, đẩy gậy, chọi gà, bịt mắt đánh trống, bịt mắt bắt dê. Đặc biệt hội Lồng tồng xã Nam Mẫu còn có những trò đặc thù của vùng sát hồ là đua thuyền độc mộc, bắt vịt.

“Lễ lớn lễ Quảng Khê/Hội lớn hội Nam Mẫu”

< Đua thuyền trên hồ Ba Bể.

Quảng Khê mở Lồng tồng sớm nhất và phần lễ lớn nhất trong vùng. Ở Quảng Khê có Thẳm Thinh (động thiêng), theo tín ngưỡng dân gian là nơi trú ngụ của linh hồn người đã khuất và có cầu thang lên trời. Nên trước khi làm lễ cúng tế, thầy tào phải lên xin lễ ở Thẳm Thinh. Đây là lễ mời tổ tiên ở trời về dự lễ Lồng tồng.

Thầy tào cùng hai người giúp việc bày một mâm gạo nếp, một thủ lợn luộc, một chai rượu, thầy châm hương và lầm rầm khấn vái. Khi “xin đài” âm dương giao hòa lúc đó tổ tiên đã về, phần cúng mời đến đó là xong.

Nếu xin đài chưa được, thầy tào phải xin lại đến lúc được mới thôi. Nếu phải xin nhiều lần, thầy tào và người dân sẽ quan niệm năm qua mình mắc lỗi với tổ tiên để tổ tiên trách giận không về. Nên lễ này thường mang tính kể công sinh dưỡng của cha mẹ, sám hối tội lỗi của con cháu.

Lồng tồng của xã Nam Mẫu được tổ chức ngay bên bờ hồ Ba Bể, là hội lớn nhất và đông nhất trong vùng được tổ chức vào hai ngày cố định mùng 9 và 10 tháng giêng, tạo một điểm nhấn gắn với du lịch hồ Ba Bể.

< Trò chơi bắt vịt trên hồ Ba Bể.

Đua thuyền được tổ chức ở hồ một, mỗi thuyền có hai người chèo, thường là một nam, một nữ. Từ bến thuyền Bó Lù, những thuyền đua vòng qua Pò Giả Mải sang bến Chôộc Thẹc.
Dulichgo
Khác với sự đua tranh về đích đầu tiên của từng thuyền trong trò đua thuyền, ở trò bắt vịt, các thuyền tham gia trò chơi phải hợp tác với nhau nên phần thưởng là những con vịt thường được người chiến thắng làm thịt và mời các đội chơi cùng ăn.

Những người tham gia trò bắt vịt sẽ phải chèo thuyền độc mộc ra giữa hồ, ban giám khảo sẽ thả vịt cho bơi dưới nước, người ngồi trên thuyền phải lùa vịt để bắt bằng được. Người trên thuyền thì hò nhau bắt vịt, lùa được vịt, tính chộp lấy thì con vịt lặn xuống lại bắt hụt.

Trò bắt vịt thường tạo không khí náo nhiệt trên hồ. Những người đến xem đứng vòng trong vòng ngoài trên bến cổ vũ tạo nên một không khí náo nức mà không hội Lồng tồng nào khác có được.

Theo Tuệ Minh (Dulich.Tuoitre)
Du lịch, GO!

Những lễ hội lạ của miền Bắc trong tháng Giêng

(IFN) - Trong số 7.966 lễ hội lớn nhỏ rải rác khắp mọi miền Tổ quốc, theo kết quả thống kê năm 2009, miền Bắc chiếm đa số. Hầu hết các lễ hội đều diễn ra vào mùa xuân, nhiều nhất là vào tháng Giêng. Dưới đây là những lễ hội ít người biết đến của miền Bắc.

< Hội vật Liễu Đôi 05/01 (âm lịch)

+ Trò diễn "Trâu rơm, Bò rạ" (từ ngày 4 đến ngày 5 tháng Giêng) - Địa điểm: làng Bích Đại và Đồng Vệ, xã Đại Đồng, huyện Vĩnh Tường. - Thời gian: Ngày mùng 4 và mùng 5 Tết Nguyên đán tháng Giêng hàng năm.

+ Bắt lợn ông cầu 5/1 (âm lịch) huyện Hà Thạch-Phú Thọ

+ Hội vật Liễu Đôi 05/01 (âm lịch) xã Liên Trúc, Thanh Liêm, Hà Nam

< Lễ vật cầu Lĩnh Nam.

+ Lễ vật cầu Lĩnh Nam, Hà Nội (6/1 âm lịch)

+ Hội Đền An Dương Vương (Đền Cổ Loa, Đông Anh - Hà Nội) 6/1 Âm lịch

+ Đả cầu cướp phết tại đền Đông Lai, xã Bàn Giản, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc 07/01 (âm lịch).

+ Hội vật làng Hà (làng Hà xã Hồ Sơn huyện Tam Đảo-Vĩnh Phúc) 07/01 (âm lịch).

+ Hội nhồi với tục rước Bà Đống (làng Hoà Đình, tên nôm là làng Nhồi, thuộc xã Võ Cường, TP. Bắc Ninh) 7/1 (âm lịch).

+ Hội chạy lợn 7/1 (âm lịch) thôn Duyên Yết, Hồng Thái, Phú Xuyên, Hà Nội.
Dulichgo
< Hội chạy lợn 7/1 (âm lịch) thôn Duyên Yết, Hồng Thái.

+ Hội thổi cơm thi làng Thị Cấm 8/1 ÂL

+ Hội Xoan (từ 7 – 10 tháng Giêng) tại Làng Hương Nha, huyện Tam Thanh, Phú Thọ.

+ Đĩ đánh bồng 09/01 (âm lịch).

+ Hội chợ Chuông 10/01 (âm lịch).

< Hội lấy đỏ 11/1ÂL.

+ Hội lấy đỏ 11/1ÂL làng An định, Hà Đông

+ Lễ hội làng Gượm (tức làng Phú Đa, xã Cần Kiệm, Thạch Thất, Hà Tây) ngày 11, 12, 13/01. Hội mở ra rất nhiều cuộc thi và các trò vui đầy chất thượng võ như: Thi gà thờ, thi bánh chưng thờ, thi đấu vật, thi têm trầu cánh phượng...Riêng cuộc thi bánh chưng thờ khá phức tạp.
Dulichgo
+ Hội bắt vịt 12-13/01 (âm lịch) xã Lại Yên, Hoài Đức-HN

+ Hội vật làng Yên Nội 12/01 (âm lịch) xã Đồng Quang, Qquốc Oai,HN

+ Hội Cuớp Phết 12-13/01 (âm lịch)

< Hội Lồng Tồng.

+ Hội làng rước lợn La Phù 13/1 (âm lịch)

+ Hội Lồng Tồng của người Cao Lan (từ ngày 15 đến ngày 16/01), đồng bào dân tộc Cao Lan thôn Mới, xã Quang Yên, huyện Sông Lô (Vĩnh Phúc).

+ Lễ hội chọi trâu Hải Lựu-Lập Thạch, Vĩnh Phúc từ ngày16-17 tháng Giêng. 20 tháng giêng âm lịch hàng năm hội chọi bò Bảo Lâm (Cao Bằng).

+ Hội làng Thổ Hà 21/01 (âm lịch) 3 năm/lần.

< Lễ hội Kén rể 2/2 âm lịch.

+ Hội Đình Châm Khê với tục " tắm Phỗng" 28/1 (âm lịch) tại thôn Châm Khê, tên nôm là làng Bùi, nằm bên bờ nam sông Ngũ Huyện Khê, nay thuộc xã Phong Khê, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.
Dulichgo
+ Lễ hội Kén rể 2/2 âm lịch, làng Đường Yên, xã Xuân Nộn, huyện Đông Anh, Hà Nội.

+ Hội làng Hoè Thị (12.2 âm lịch) Làng Hòe Thị (Xuân Phương, huyện Từ Liêm)

+ Hội Diều Bá Giang 16/2 (âm lịch).

Theo Hoàng Nam (Infonet)
Du lịch, GO!

Rợn người xem lễ hội leo gươm, lội than hồng.

(BGT) - Sau gần 60 năm bà con xã Cộng Hòa (Quảng Ninh) mới có dịp xem lại Lễ hội Đại Phan của người Sán Dìu.

< Để chuẩn bị cho lễ leo gươm, từ sớm người ta đã chuẩn bị buộc các con dao đi rừng sắc ngọt vào thân 2 cây gỗ (1 cây âm, 1 cây dương).

Trong tiết trời lạnh giá dưới 5 độ C, hàng ngàn người dân từ khắp các tỉnh như Lạng Sơn, Bắc Giang, Tuyên Quang, Vĩnh Phúc… về dự lễ hội Đại Phan hay còn gọi cầu mùa, vừa diễn ra tại xã Cộng Hòa (Mông Dương, Quảng Ninh).

< Ngay từ sáng sớm ngày chính hội, người dân khắp nơi trong xã đã kéo về nhà văn hoá để xem lễ hội.

Đây là một lễ hội của đồng bào dân tộc Sán Dìu. Trong tín ngưỡng, tâm linh có ý nghĩa là một lễ cầu an, cầu mùa, xua đuổi tà ma, dịch bệnh. Đại Phan tích hợp nhiều yếu tố văn hóa đặc trưng về phong tục, tập quán, nghi thức thờ cúng, ca - múa - nhạc, mỹ thuật.

< Leo gươm là một trong các hoạt động thu hút nhiều người quan tâm nhất. Và không phải ai cũng leo được, đơn giản là hai thầy cúng này phải đạp bằng chân trần trên các lưỡi dao.

Lễ hội lần này diễn ra tại thôn Khe, xã Cộng Hoà, gồm các nghi thức như: Lễ dựng cây nêu, lễ rước thành hoàng làng, nghi thức giết lợn giết trâu để hiến tế, lễ cầu siêu cho những anh hùng liệt sĩ, nạn nhân tai nạn giao thông, những người chết do thiên tai, dịch bệnh, lễ cúng thần nước, leo lên 12 cầu thang quấn gươm để tấu thần linh, đại vương thổ địa, nghi thức đi trên đống than hồng, lễ cầu thọ, cầu tài, cầu lộc, nghi lễ cấp sắc cho những người đang học nghề thầy cúng, thi hát soọng cô và nhiều trò chơi dân gian v.v..

Mở đầu lễ hội là lễ rước thần từ trung tâm xã Cộng Hòa về miếu Ba Ba thờ Đại thần linh (Trương Thống Lĩnh) tại thôn Khe xã Cộng Hòa, Mông Dương, Cẩm Phả, Quảng Ninh. Tiếp theo đó là nghi lễ chém súc (chém lợn, chém bò) để hiến tế thần linh thổ địa.
Dulichgo
Trong lễ hội một vật thiêng không thể thiếu được đó là cây Thí Phan (hay còn gọi là cây Nêu), được làm bằng cây tre to, tươi và dài hết ngọn. Sau khi thực hiện xong nghi lễ cúng cầu an người pháp sư hiệu lệnh cho các môn đệ từ từ dựng cây phan lên theo phương thẳng đứng phải làm sao đảm bảo cây cao cho nhiều làng cùng nhìn thấy.

< Hội Leo gươm được phục dựng lần đầu tiên vào cuối tháng 12.2008.

Trên đỉnh của Thí Phan treo một tấm phan màu đỏ dài theo thân cây, tấm vải này tượng trưng cho chiếc cầu nối âm dương, mặt đất và 9 tầng mây trời, truyền tải ước mong của dân làng với trời đất. Thí Phan là biểu tượng cho sức mạnh của cộng đồng như là sự trường tồn vĩnh cửu, sức sống vươn lên của con người và muôn vật.

Tiếp đó là lễ leo gươm, cây leo gươm được làm bằng gỗ, gồm hai cây âm và cây dương, mỗi bên gắn 12 thanh gươm sắc lẹm. Khi leo gươm, hai người leo là hai người thày cúng được pháp sư phù phép và đóng dấu đỏ vào bàn chân, sau đó dùng chân trần để leo lên các nấc thang là các phần lưỡi của thanh gươm.

Theo truyền thuyết của người Sán Dìu, xưa kia Vua Cóc phải bò qua 12 nấc thang để cầu ông trời đổ mưa. Vậy nên vào ngày thứ 3 của nghi lễ, 2 thầy cúng sẽ làm lễ leo lên các nấc thang tái hiện truyền thuyết Vua Cóc. Leo qua 12 nấc đến nấc thang cao nhất mà không hiểu sao chân thầy cúng không đổ máu.
Dulichgo
Khi tới đỉnh cây leo gươm người thày cúng thổi tù và theo từng đợt, rồi đọc bản tấu trình lên trời để tấu trình Ngọc Hoàng những điều mong ước của dân làng về cuộc sống no ấm, hạnh phúc cũng như cầu siêu cho các cô hồn, những anh hùng liệt sĩ, nạn nhân tai nạn giao thông, những người chết do thiên tai dịch bệnh.

Đặc biệt trong lễ hội còn có lễ lội than (tức đi chân trần trên than hồng), theo quan niệm của người Sán Dìu, đó là nghi lễ tẩy trần, hướng con người tới cái thiện. Con người đang sống lội qua than hồng thì tâm hồn sẽ thanh thản, tà ma và những điều xui xẻo sẽ được rũ bỏ.
Dulichgo
Sau khi các thầy cúng đốt củi lấy tro than trải ra thành một quãng đường dài 4 thước (khoảng 6,5m) thì những người trong làng lần lượt lội qua đường than ấy để thanh sạch tâm tư, trút bỏ phiền muộn như một cách tẩy sạch.

* Điền Gia Dũng: Theo mình biết thì lễ hội Đại Phan đã được Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND huyện Vân Đồn phục dựng lại từ năm 2008. Lễ hội này tổ chức tại xã Bình Dân, trướcTrung tâm của lễ hội là nhà văn hoá xã vừa mới được khánh thành.
Sơ khai, Đại phan là lễ cầu mùa, về sau nó được lồng ghép thêm nghi thức cấp sớ điệp sắc phong cho thầy cúng. Do nhiều nguyên nhân, Đại phan đã bị mai một khoảng hơn 60 năm nay và nay được tổ chức hàng năm giúp bảo tồn văn hoá dân tộc Sán Dìu, tạo thêm sản phẩm du lịch văn hoá cho huyện Vân Đồn.

Theo Nghiêm Công Tấn (Báo Giao Thông) và nhiều nguồn khác.
Du lịch, GO!

Đầu năm viếng đền ở Sài Gòn

Viếng tiền nhân, những anh hùng dân tộc, những người có công mở cõi về phương Nam vốn là một tập tục rất lâu đời của người Sài Gòn . Ngay giao thừa lượng người đổ về các đền, các lăng càng lúc càng đông và kéo dài suốt tết.

< Đền thờ đức thánh Trần.

+ Đền thờ đức thánh Trần

Đền thờ đức thánh Trần ở tại số 36 đường Võ Thị Sáu (P. Tân Định Q. 1) được xây dựng vào năm 1932. Sau một lần xây dựng lại và rất nhiều lần trùng tu đã tạo ra được diện mạo của đền thờ như hôm nay.
Đền thờ Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, người đã 3 lần đánh đuổi quân xâm lược Nguyên Mông giữ vững bờ cõi nước Nam.

< Dâng hương trước tượng Hưng Đạo Vương.
Dulichgo
Từ ngoài bước vào, bức tượng Hưng Đạo uy nghi sừng sững ghi lại hình ảnh ông chỉ tay xuống dòng sông Hóa thề với ba quân, trận này không thắng không trở về khi chính con voi ông cưỡi bị sa lầy. Nghe được lời thề từ chủ tướng, quân sĩ nức lòng ra sức quyết chiến dành thắng lợi vẻ vang trong trận đánh với Ô Mã Nhi.

< Xin lộc.

Trong đền thờ đức thánh Trần có bàn thờ thờ các vị tướng lĩnh tài giỏi đời Trần như: Trần Quang Khải, Trần Khánh Dư, Phạm Ngũ Lão, Yết Kiêu, Dã Tượng. Ngoài ra, các phù điêu ghi lại các sự kiện trọng đại như hội nghị Diên Hồng, trận Bạch Đằng giang cũng được trưng bày tại đây.

Ngay dưới chân tượn, từng đoàn người thành kính dâng hương. Khói bốc lên bao trùm cả khu vực tạo ra nét huyền ảo lung linh đượm nét linh thiêng.

+ Lăng tả quân Lê Văn Duyệt

Còn gọi là lăng ông Bà Chiểu, lăng tả quân Lê Văn Duyệt ở tai số 1 đường Vũ Tùng (P. 1 Q. Bình Thạnh).

< Lăng tả quân Lê Văn Duyệt.
Dulichgo
Lăng ông Bà Chiểu tọa lạc trên khu đất khá rộng 18.500m2 bao bọc bởi các con đường Đinh Tiên Hoàng - Phan Đăng Lưu - Trinh Hoài Đức và Vũ Tùng. Ở đây ngoài lăng của tả quân Lê Văn Duyệt, Tổng trấn Gia Định thành và phu nhân còn có đền thờ ngài.

Lăng tả quân là nơi thu hút khá đông du khách đặt chân đến thành phố. Vào dịp đầu năm, người dân thành phố thường đến viếng ngài như để thể hiện lòng biết ơn đến người đã mở cõi phương nam cho đến tận ngày nay.

Lăng bắt đầu đông từ sau giao thừa. Lượng khách đến lăng có thể đông nhất trong các lăng mộ trong thành phố.

< Xin xăm.

Là một võ tướng và là nhà chính trị, tả quân Lê Văn duyệt theo phò Nguyễn Ánh từ thời còn chống nhau với Tây Sơn. Sau khi kết thúc chiến tranh với Tây Sơn, nhà Nguyễn được thành lập và ông nghiễm nhiên trở thành công thần.

Ông phục vụ trong 2 triều đại Gia Long và Minh Mạng. Ông có công rất lớn trong việc ổn định và phát triển vùng đất phía nam. Từ một khu vực bị chiến tranh tàn phá ông đã giúp xây dựng thành vùng đất bình yên trù phú. Ông là người phản đối sự lên ngôi của vua Minh Mạng đồng thời đứng ra bảo vệ các giáo dân công giro trước chính sách cấm đạo, bế môn tỏa cảng của nhà vua.

< Phóng sinh.

Ông mất, lăng mộ được chôn cất tại đây. Không lâu sau đó, vua Minh Mạng cho san bằng lăng mộ và dựng bia ghi tội của Lê Văn Duyệt. Sang đời Thiệu Trị, tội ông được xóa và khôi phục lại lăng mộ.
Dulichgo
Hiện nay kết cấu lăng mộ của tả quân Lê Văn Duyệt gồm có nhà bia, lăng mộ và miếu thờ. Du khách đến với lăng ông có thể dạo chơi thỏa thích trong một không gian rộng rãi.

Ngày đầu năm viếng tiền nhân để tưởng nhớ công đức người xưa là một hành động cần được phát huy để giáo dục thế hệ con cháu.

Theo Trần Chánh Nghĩa (Vietnamnet)
Du lịch, GO!

Tưng bừng hội đu tiên Điền Hòa

(TNO) - Hội đu tiên truyền thống xã Điền Hòa (H.Phong Điền, Thừa Thiên-Huế) không chỉ là ngày hội của địa phương mà còn thu hút đông đảo người dân các xã lân cận.

< Các cặp đôi nữ luôn khiến khán giả thích thú với những màn đu tiên đẹp mắt.

Mỗi năm cứ đến mùng 2 tết, người dân Điền Hòa lại nô nức đi xem hội đu tiên truyền thống. Mặc dù tiết trời giá rét nhưng người dân tập trung xem hội từ sáng sớm.
Cây đu được dân làng chuẩn bị sẵn từ nhiều ngày trước tết. Cây đu làm từ những cây tre già, cao và được buộc chắc chắn. Người chơi được trang bị dụng cụ bảo hộ để đảm bảo an toàn.

< Người dân nô nức xem hội đu tiên.
Dulichgo
Mở đầu ngày hội, một người đu tiên giỏi của làng sẽ mang áo dài khăn đóng đu tiên mở màn. Trong tiếng reo hò của người xem, người đu cố gắng đu thật cao và thật lâu.

< Trước khi thi đấu phải trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ.
Dulichgo
Với trang phục áo dài, những người chơi vút bay trong không trung cùng những điệu nhún đẹp mắt. Đặc biệt, những màn đu của các thiếu nữ càng duyên dáng trong tà áo dài truyền thống.

< Người đu giỏi sẽ vút bay rất cao trong tiếng reo hò của người xem.

Năm nay, hội đu tiên Điền Hòa thu hút khá đông người chơi đến từ 8 thôn và được chia thành các phần thi đấu gồm đu đơn và đu đôi. Cá nhân hay cặp đu nào đu cao và đẹp sẽ là người chiến thắng.

Theo Tuyết Khoa (Báo Thanh Niên)
Du lịch, GO!

Đầu năm đi ăn tết Grơ của người Khơ Mú

(DNVN) - Trong những dịp tết Nguyên Đán đồng bào dân tộc Khơ Mú lại tổ chức tết Grơ theo phong tục riêng của mình.

< Nghi lễ cầu may bằng cách bôi tiết gà.

May mắn cho chúng tôi khi mùng một tết Ất Mùi được dự tết Grơ tại gia đình thầy giáo người Khơ Mú, Lữ Văn Thịnh (trú tại bản Thanh Bình, xã Thanh Sơn, huyện Thanh Chương, Nghệ An). Gia đình thầy giáo Thịnh trước đây sinh sống tại bản Xốp Pột, xã Kim Đa, huyện Tương Dương, Nghệ An. Khi công trình thủy điện Bản Vẽ đóng lòng hồ gia đình thầy cùng các hộ dân khác được chuyển về Khu tái định cư thủy điện Bản Vẽ tại xã Thanh Sơn, huyện Thanh Chương.

Cũng như bao gia đình đồng bào Khơ Mú khác cứ mỗi dịp đến xuân về gia đình thầy Thịnh lại tổ chức tết Grơ. Hôm chúng tôi có mặt tại gia đình thầy Hiệu đúng vào mùng 1 tết Nguyên đán Ất Mùi khi gia đình cũng đang chuẩn bị làm lễ Grơ đầu năm.

Theo phong tục của đồng bào Khơ Mú để ăn tết Grơ mỗi gia đình đều phải sắm đủ lễ gồm: 1 cặp gà (1 con gà trống, 1 con gà mái), một vò rượu cần, một đĩa cau trầu. Nếu thiếu một trong 3 thứ trên thì không thể thực hiện được nghi lễ của ngày tết Grơ.

Sau khi đồ lễ được bày biện đầy đủ ra giữa nhà người lớn tuổi nhất nhà thầy Thịnh là ông Lữ Xuân Hiệu (bố thầy giáo Thịnh) bắt đầu làm lễ tết Grơ.

Các lễ nghi được ông Hiệu đọc bằng tiếng đồng bào dân tộc Khơ Mú. Sau khi kết thúc bài cúng và lần uống rượu cần đầu tiên một con gà sẽ được cắt mỏ lấy tiết. Rồi ông Hiệu cầm cả con gà bôi tiết lên đầu gối cho từng người trong gia đình. Chủ lấy tiết gà quệt theo chiều từ trên xuống dưới và khẩn cầu cho những điều không tốt đẹp của năm cũ hãy đi ra xa con người.
Dulichgo
Khi tất cả mọi người trong gia đình đã được làm nghi lễ này, một con gà khác được cắt mỏ lấy tiết. Tiếp tục lần lượt từng người trong gia đình lại được chủ lễ bôi tiết gà lên đầu gối. Lần này là chiều từ dưới chân lên đầu gối, kèm với câu khấn cho mọi điều tốt đẹp sẽ đến vào năm mới. Sau đó ông Hiệu được chính vợ mình là bà Moong Thị Loan lấy một con gà đã được cắt mỏ quyệt máu lên đầu gối giống mọi thành viên khác.

Ông Hiệu giải thích, theo quan niệm của đồng bào Khơ Mú việc cắt mỏ gà trong tết Grơ rồi lấy máu bôi vào đầu gối, chân của tất cả thành viên trong gia đình là để xua đuổi tà khí để xóa tan bệnh tật, khỏe mạnh. Việc cắt tiết gà để bôi vào đầu gối các thành viên trong gia đình cũng để mong một năm mới may mắn, đôi chân vững vàng trên mọi nẻo đường.   

Sau khi kết thúc nghi lễ trên cả 2 con gà đã được làm thịt để làm mâm cúng mời tổ tiên về ăn tết. Thịt gà, xôi và đồ cúng lễ khi kết thúc lễ được ông Hiệu phát cho mọi người trong gia đình với mong muốn có một năm no ấm. Người được nhận lễ cũng phải cúi đầu nhận lễ rồi chấm lên trán sau đó mới ăn.

Tết Grơ của đồng bào Khơ Mú kéo dài trong vòng 1 ngày 1 đêm. Sau lễ cúng trên coi như năm mới đã bắt đầu với từng nhà. Kết thúc đêm làm lễ một vị khách quý sẽ được gia đình Khơ Mú mời đến nhà làm lễ xông đất. Để xem năm mới có bất trắc hay may mắn gì hay không một vị chức sắc trong bản sẽ được các gia đình mời đến để xem chân của hai con gà làm lễ trước đó.

Tuy nhiên, có một điều khác với các dân tộc khác ngày tết trên bàn thờ của các gia đình Khơ Mú không có hoa tươi. Theo ông Hiệu cho biết: Theo quan niệm của đồng bào Khơ Mú nếu năm mới để lá xanh trên bàn thờ tổ tiên thì gặp điều không may mắn. Do đó cứ mỗi dịp tết đến xuân về dù có hoa đào ở trong vườn nhà đồng bào Khơ Mú cũng không chặt đem vào nhà trang trí.
Dulichgo
Sau khi được dự tết tại nhà thầy giáo Thịnh chúng tôi đã được gia đình mời uống rượu cần. Cũng như bao dân tộc khác cứ mỗi độ tết đến xuân về sau mọi nghi lễ tất cả anh em họ hàng đều được mời đến nhà uống rượu cần, ăn cơm vui xuân. Nay cuộc sống của đồng bào Khơ Mú đã khấm khá hơn vì được sự quan tâm của các cấp chính quyền. Để đồng bào dân tộc Khơ Mú có một cái tết đầy đủ UBND tỉnh Nghệ An cũng đã trao hàng trăm suất quà cho các hộ nghèo đồng bào dân tộc Khơ Mú đang sinh sống tại các huyện miền tây xứ Nghệ.

Theo Xuân Hòa (Doanh Nghiệp VN)
Du lịch, GO!